Клецкая бітва № 2. Як Ярашук змагаўся з Вячоркам, і што з гэтага выйшла

Палітыка

Клецкая бітва № 2. Як Ярашук змагаўся з Вячоркам, і што з гэтага выйшла

26 лютага 2020 а 15:11

Аляксандр Кур’яновіч

На пачатку лютага палітызаваную публіку незвычайным перфомансам эпатаваў нязменны кіраўнік Беларускага кангрэса дэмакратычных прафсаюзаў Аляксандр Ярашук.

У Сеціве ён змясціў уласны фатаздымак са швабрай у руках.

Крыніца: https://www.nv-online.info/

Надпіс пад фатаздымкам («будучы прэзідэнт мые падлогі ў пад’ездзе. Навядзем парадак дома — навядзем і ў краіне!») не пакідаў сумневу, што прафсаюзны бос плануе пазмагацца за найвышэйшую пасаду ў краіне.

Трэба сказаць, што Аляксандр Ільіч не першы раз задумаў стаць народным абраннікам. 

Праўда, гэты факт не ўпамінаецца ў яго афіцыйнай біяграфіі, ва ўсялякім разе, даступнай у Інтэрнэце.

Роўна трыццаць год там Ярашук вырашыў стаць  дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 12 склікання, выбары ў які былі прызначаны на 4 сакавіка 1990 года.

Палітычнае жыццё тады літаральна «біла крыніцай», а саракагадовы Ярашук займаў пасаду, якая павінна была стаць трамплінам у дэпутаты, — Аляксандр Ільіч займаў пасаду першага сакратара Клецкага райкома КПБ.

29 студзеня 1990 года на паседжанні Клецкай акруговай выбарчай камісіі №62 Аляксандр Ільіч быў зарэгістраваны кандыдатам у дэпутаты ад працоўнага калектыву Клецкай райаграпрамтэхнікі.

Разам з Ярашуком на дэпутацкае месца  прэтэндавалі ажно шэсць чалавек. Прычым некаторыя з іх, т.зв. «чырвоныя дырэктары», былі давол моцнымі канкурэнтамі: Сяргей Сакалоўскі, дырэктар Клецкай швейнай фабрыкі, або Леанід Апанасевіч, дырэктар Клецкай райсельгасхіміі.

Выклік Ярашуку зрабіў і мясцовы першы сакратар Клецкага райкома ЛКСМБ Генадзь Блінец. Сітуацыю, калі камсамол выступіў супраць сваёй маці — кампартыі, без перабольшвання можна назваць унікальнай. Выглядае, што падчас парламенцкіх выбараў-90 яна мела месца толькі ў Клецку.

Аднак сапраўднай "цяжкай артылерыяй" стаў першы намеснік Дзяржплана БССР Рыгор Вячорка.

Ён вылучыўся ад працоўнага калектыва калгаса «Прагрэс» Клецкага раёна.

У тым, што высокапастаўлены чыноўнік пажадаў абірацца ў правінцыі, нічога дзіўнага няма. Партыйныя і гаспадарчыя бонзы пасля леташніх выбараў народных дэпутатаў СССР лічылі Мінск небяспечным. Да таго ж у Мінску ў Вярхоўны Савет вылучаўся сын Рыгора Мікалаевіча — Вінцук.

Астатнія два кандыдаты — брыгадзір муляроў мясцовага ПМК Павел Бурак і інжынер-электронік Клецкага механічнага завода Леанід Дзейка — выглядалі на гэтым фоне сціпла.

Першым са старту рвануў Блінец.

Генадзь Блінец.

8 лютага 1990 года ў выданні Клецкага райкома КПБ і раённага Савета народных дэпутатаў «Да новых перамог» было надрукавага інтэрв’ю з галоўным камсамольцам Клецкага раёна пад назвай «Быць заўсёды з людзьмі».

У інтэрв’ю Блінец разважаў пра такія рэчы, як перадачу рэальнай улады Саветам, шматпартыйнасць і г.д.

Што да праграм Бурака, Сакалоўскага і Апанасевіча, то яны наўмысна абыходзілі вострыя палітычныя пытанні і тычыліся выключна сацыяльна-эканамічных пытанняў, напрыклад, будаўніцтва і г.д.

Такую ж тактыку ўзяў на ўзбраенне Рыгор Мікалаевіч Вячорка.

Рыгор Мікалаевіч Вячорка.

Ён не кранаў палітыку, а сфакусаваўся на праблемах меліярацыі, забеспячэння таварамі першай неабходнасці і г.д.

Бадай, самай прагрэсіўнай на той момант выглядала перадвыбарная праграма Дзейкі.

Гэты кандыдат рашуча выказаўся за суверэнітэт Беларусі ў межах абноўленай савецкай федэрацыі, за новую Канстытуцыю БССР і ўвогуле за ліквідацыю адміністрацыйна-каманднай сістэмы. Дзейка раскрытыкаваў дзяржаўную праграму «Жыллё-2000» як невыканальную і папулісцкую і заклікаў да вырашэння пытання шляхам кардынальнага пашырэння індывідуальнага будаўніцтва.

Сам Ярашук не прадставіў выбаршчыкам сваёй праграмы (праўда, яшчэ ў студзені Клецкі райком КПБ апублікаваў сваю перадвыбарчую платформу, дзе абяцаў і ліквідаваць дэфармацыі сацыялізму і вярнуцца да ленінскіх прынцыпаў дзяржаўнага будаўніцтва).

Аляксандр Ярашук.

Ён паступіў хітра.

Замест праграмы газета «Да новых перамог» напярэдадні выбараў надрукавала вялікі матэрыял пад назвай «Грамадзянін, кіраўнік, чалавек». Матэрыял уяўляў сабой інтэрв’ю з жыхарамі Клецка (галоўны ўрач, выкладчык музычнай школы і інш.), якія праспявалі Ярашуку сапраўдныя панегірыкі.

Адзін з ветэранаў заявіў, што не дазволіць «усялякім франтам і суполкам» паліваць брудам кампартыю, таму абавязкова будзе галасаваць за Ярашука.

Пасля галасавання 4 сакавіка 1990 года сітуацыя была на карысць Ярашука. З 31 тыс. выбаршчыкаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні, яго падтрымалі ажно 14 тыс. На другім месцы апынуўся Дзейка з пяццю тысячамі галасамі.

Напярэдадні другога тура выбараў, які быў прызначаны на 18 сакавіка, у інтэрв’ю «Да новых перамог» старшыня Клецкай акруговай выбарчай камісіі Валерый Бабяк прызнаўся, што з боку некаторых дэпутатаў мелі месца шантаж і нават сапраўднае шальмаванне сваіх канкурэнтаў.

Гэта сведчыць пра тое, што перадвыбарчая барацьба ў Клецкім раёне была вельмі напружанай. Аднак адпаведныя дакументы, на жаль не захаваліся.

А затым здарылася сапраўдная сенсацыя. Па выніках паўторнага галасавання народным дэпутатам БССР стаў Леанід Іванавіч Дзейка. З 30696 выбаршчыкаў яго падтрымалі 16077, што склала 52,4%. Ярашук атрымаў 13514, альбо 44%.

Леанід Дзейка.

І дагэтуль складана ўявіць, як сціплы інжынер змог вырваць перамогу ва ўсёмагутнага першага сакратара у, здавалася б, безнадзейнай сітуацыі.

Магчыма, сам Леанід Іванавіч прачытае гэты артыкул і адкажа на гэтае пытанне.

Вам можа спадабацца